Μερόπη Βερβέρη: «Αφήνω την καρδιά μου να μιλήσει μέσω των χεριών μου»
Με τον αργαλειό της ενώνει παρελθόν και παρόν, αναβιώνοντας την υφαντική τέχνη που έμαθε από τη γιαγιά της
- Εύη Καλλίνη
- Αλέξανδρος Αβραμίδης
- 14/9/2025
Στο εργαστήρι της στην καρδιά της Θεσσαλονίκης, η Μερόπη Βερβέρη ξαναπιάνει το νήμα από εκεί που το άφησε η γιαγιά της. Μια πανάρχαια τέχνη αναβιώνει, μπολιασμένη με στοιχεία σύγχρονου design και zero-waste πρακτικές.
Η Μερόπη Βερβέρη σπούδασε αρχιτεκτονική εσωτερικών χώρων και για δύο δεκαετίες εργάστηκε στον τομέα του interior design. Στα επαγγελματικά ταξίδια της στην Ευρώπη, παρατήρησε την άνθιση της υφαντικής τέχνης. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τις παιδικές αναμνήσεις της από την οικοτεχνική δημιουργία, την οδήγησε στην απόφαση να ιδρύσει την Penelope Loom Heritage.
Ήταν, εξηγεί, ένας τρόπος να δώσει διέξοδο στη δημιουργικότητα της, πέρα από τα όρια της αρχιτεκτονικής: «Η υφαντική με συνδέει με τη μνήμη, την παράδοση και τη χειροποίητη έκφραση, αλλά και με μια παγκόσμια ανάγκη για αυθεντικότητα και βιωσιμότητα».
«Παντρεύω την παράδοση με το σύγχρονο design»
Το μικρόβιο προϋπήρχε. Από οκτώ ετών άρχισε να μαθαίνει πλέξιμο, βελονάκι, δαντέλα και υφαντική δίπλα στη γιαγιά της, τη Θεοδώρα, που είχε μάθει την υφαντική τέχνη από την πεθερά της, με καταγωγή από τη Σμύρνη. Η γεννημένη στη Θεσσαλονίκη Μερόπη συνεχίζει ουσιαστικά, ως τρίτη γενιά, την οικογενειακή παράδοση, μπολιάζοντάς ωστόσο αυτή την αρχαία αυτή τέχνη με σύγχρονη ματιά και την προσωπική της αισθητική.
Η Μερόπη δημιουργεί χειροποίητα υφάσματα, τσάντες, πασμίνες, κοσμήματα και διακοσμητικά αντικείμενα, όλα φτιαγμένα σε παραδοσιακούς αργαλειούς, με σεβασμό στην τέχνη και το περιβάλλον. Κάθε δύο χρόνια σχεδιάζει νέα συλλογή προϊόντων, συνεργαζόμενη με αρχιτέκτονες, σχεδιαστές και brand στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Το εργαστήριό της στην οδό Βαφοπούλου λειτουργεί και ως showroom, όπου μπορεί κανείς να δει τον παραδοσιακό αργαλειό σε δράση, να εξερευνήσει επιλεγμένα κομμάτια από τις συλλογές και να επιλέξει προϊόντα ή υλικά για αγορά. «Για μένα, το εργαστήριο είναι καταφύγιο και καθημερινή εκδρομή, εκεί που αφήνω την καρδιά μου να μιλήσει μέσω των χεριών μου και να γεννήσει τις δημιουργίες μου» λέει με ενθουσιασμό.
Παράλληλα, η Μερόπη διοργανώνει θεματικές ημέρες ανοιχτής επίσκεψης για τη γνωριμία του κοινού της πόλης με το χειροποίητο υφαντό, εργαστήρια υφαντικής, εκπαιδευτικά προγράμματα και θεματικές εκθέσεις. Για να υποστηρίξει το εκπαιδευτικό έργο του εργαστηρίου, σχεδιάζει χειροποίητους αργαλειούς προσαρμοσμένους στις ανάγκες της σύγχρονης εκμάθησης.
Το όνομα Penelope είναι φόρος τιμής στην Πηνελόπη της Οδύσσειας, σύμβολο υπομονής και επιμονής, αξίες που εκφράζουν και την ίδια τη Μερόπη. Ετυμολογικά, το όνομα προέρχεται από τις λέξεις πήνη (νήμα) και λέπω (ξετυλίγω). Η έμπνευση έρχεται από την ελληνική παράδοση, τη φύση και τη φαντασία της.
Οι δημιουργίες της συνδυάζουν διαχρονική αισθητική με λειτουργικότητα. «Τα σχέδιά μου είναι καθαρά και λιτά, με έντονο το στοιχείο της αφηγηματικότητας και του σύγχρονου design. Δημιουργώ, επίσης, εικαστικά υφαντά έργα, τα οποία παρουσιάζονται σε ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και διεθνώς, λειτουργώντας ως προσωπικές αφηγήσεις γύρω από την ελευθερία της έκφρασης και τον σεβασμό προς το περιβάλλον».
Η βιωσιμότητα είναι προτεραιότητα για τη Μερόπη, η οποία έχει τιμηθεί με το βραβείο Green Brand Gold Category για τη συμβολή της στη μόδα, τον τρόπο παραγωγής και τις πρώτες ύλες που χρησιμοποιεί. Οι πρώτες ύλες είναι κατά βάση ακατέργαστες, ενώ δουλεύει με ελληνικό προβατίσιο μαλλί, μετάξι και λινό, και βέβαια βαμβάκι, υλικά που σέβονται το περιβάλλον. Η προσέγγισή της βασίζεται στη μηδενική σπατάλη και τη στήριξη τοπικών παραγωγών.
Ποια σχέδια κερδίζουν την προτίμηση του κόσμου; «Τα διακοσμητικά τοίχου, οι πασμίνες και οι τσάντες είναι πολύ δημοφιλή. Μεγάλη ανταπόκριση έχουν και οι κατά παραγγελία δημιουργίες π.χ. ένα ύφασμα για σακάκι ή παλτό. Αυτό είναι το πλεονέκτημα του να φτιάχνεις κάτι από την αρχή και ο κόσμος το χαίρεται, καθώς συμβάλλει στον σχεδιασμό και την επιλογή των υλικών».
Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικά βήματα με την υποστήριξη ευρωπαϊκών και τοπικών προγραμμάτων για την αναβίωση παραδοσιακών τεχνικών παραγωγής στη χώρα μας όπως η υφαντική τέχνη. Παρόλα αυτά, απαιτείται ενίσχυση της εκπαίδευσης και περισσότερες πολιτικές στήριξης για τους χειροτέχνες, επισημαίνει η Μερόπη.
Η ίδια διδάσκει στο Κέντρο Επιμόρφωσης και Δια Βίου Μάθησης του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, σε τμήματα ενηλίκων. Η συμμετοχή είναι ενθουσιώδης, ενώ η τοπική κοινότητα νιώθει περήφανη για την αναβίωση αυτής της παράδοσης. Διοργανώνει εργαστήρια εκμάθησης της τέχνης και στον χώρο της στη Βαφοπούλου. Το ενδιαφέρον είναι μεγάλο, ακόμα και από νέους, οι οποίοι, όπως εξηγεί, «αναζητούν την επαφή με το χειροποίητο». Στο τέλος κάθε εργαστηρίου διοργανώνεται έκθεση με τα έργα των συμμετεχόντων.
Λίγο πριν ολοκληρώσουμε τη συζήτησή μας, τη ρωτώ αν μπορεί κάποιος να βιοποριστεί αποκλειστικά από την υφαντική. «Ναι, με στρατηγική, σωστή τιμολόγηση και καλή επικοινωνία. Όπως σε κάθε μορφή τέχνης, θέλει επιμονή, εξέλιξη και προσαρμογή στις ανάγκες της αγοράς. Ό,τι κάνεις με αγάπη, μπορείς να το κάνεις καλά και με επιτυχία».
Διαβάστε επίσης
- Αγγελική Κόγιου
- Κωστής Κοτσώνης
- Δήμητρα Κεχαγιά
- Κωστής Κοτσώνης
