«Το βιβλίο είναι η παρέα μου, είναι η ζωή μου»
Ακολουθήσαμε την κατ’ οίκον διανομή βιβλίων από την Κεντρική Βιβλιοθήκη Καλαμαριάς
- Αγγελική Κόγιου
- Αλέξανδρος Αβραμίδης
- 28/7/2026
Η 75χρονη κυρία Σαββίνα δεν μπορεί να επισκεφθεί πια την Κεντρική Βιβλιοθήκη Καλαμαριάς. Μία φορά τον μήνα, όμως, η βιβλιοθήκη φτάνει στην πόρτα της, με μια πάνινη τσάντα γεμάτη βιβλία. Από το 2021, η υπηρεσία κατ’ οίκον διανομής έχει παραδώσει περίπου 3.000 βιβλία σε ανθρώπους που δυσκολεύονται να μετακινηθούν - μια επίσκεψη που περιμένουν κάθε φορά με αγάπη και ανυπομονησία.
Είναι η πρώτη Τρίτη του Ιουλίου και στην Κεντρική Βιβλιοθήκη Καλαμαριάς οι πάνινες τσάντες είναι ήδη παραταγμένες. Ένα χειρόγραφο χαρτάκι αναγράφει το όνομα του παραλήπτη. Στο εσωτερικό τους, βιβλία επιλεγμένα με βάση τις προτιμήσεις ανθρώπων που δεν μπορούν να έρθουν οι ίδιοι στη βιβλιοθήκη.
Σε λίγο, οι τσάντες θα φορτωθούν στο αυτοκίνητο του Δήμου και θα αρχίσει το μηνιαίο δρομολόγιο.
Αρχικά, το πρόγραμμα απευθυνόταν σε δημότες με αναπηρία ή προβλήματα υγείας, σε ηλικιωμένους και εγκύους. Σήμερα μπορεί να ενταχθεί οποιοσδήποτε δεν έχει τη δυνατότητα να μετακινηθεί.
«Στόχος μας είναι η ισότιμη πρόσβαση στην ανάγνωση και στη γνώση. Αν μπορείς να δανειστείς, αλλά δεν μπορείς να έρθεις, θα έρθουμε εμείς», εξηγεί η Ανδριάννα Καραγιαννίδου, προϊσταμένη της Κεντρικής Βιβλιοθήκης Καλαμαριάς.
Οι τσάντες φορτώνονται στο αυτοκίνητο του Δήμου Καλαμαριάς πριν από το μηνιαίο δρομολόγιο της κατ’ οίκον διανομής.
Πρώτη στάση σήμερα το σπίτι της κυρίας Σαββίνας. Για χρόνια επισκεπτόταν ανελλιπώς τη βιβλιοθήκη, με το καροτσάκι της λαϊκής να τη βοηθά να μεταφέρει τα βιβλία της.
Ένα σοβαρό πρόβλημα στο πόδι δυσκολεύει πλέον κάθε μετακίνησή της. Έτσι, αντί να πηγαίνει εκείνη στη βιβλιοθήκη, η βιβλιοθήκη φτάνει στην ίδια.
Η κυρία Σαββίνα παραμένει φανατική αναγνώστρια και αγαπά ιδιαίτερα τα αστυνομικά μυθιστορήματα.
«Διαβάζω περίπου δέκα βιβλία τον μήνα», λέει.
«Και περισσότερα καμιά φορά!», συμπληρώνει χαμογελώντας η κ. Καραγιαννίδου.
Η αγάπη της για την ανάγνωση ξεκίνησε πολύ νωρίς.
«Από μωρό παιδί ήμουν με ένα βιβλίο στο χέρι. Δεν έχω πολλές παρέες. Το βιβλίο είναι η παρέα μου, είναι η ζωή μου. Με κάνει να ξεχνιέμαι».
Όταν τα βιβλία της τελειώνουν, τηλεφωνεί στη βιβλιοθήκη.
«Κορίτσια, πότε θα έρθετε; Μου τελείωσαν τα βιβλία».
«Αυτό εισπράττουμε: χαρά», λέει η κ. Καραγιαννίδου. «Νιώθουμε ότι προσφέρουμε πραγματικά».
Σήμερα η υπηρεσία εξυπηρετεί δώδεκα δημότες. Οι περισσότεροι είναι άνθρωποι μεγάλης ηλικίας. Στις μηνιαίες επισκέψεις δεν μοιράζονται μόνο τις εντυπώσεις τους από τα βιβλία, αλλά και τις δυσκολίες της καθημερινότητάς τους.
«Για αυτούς τα βιβλία είναι τα πάντα», λέει η κ. Καραγιαννίδου. «Είναι τα ταξίδια που δεν μπορούν να κάνουν και οι ζωές που δεν έχουν ζήσει. Είναι η ματιά τους στον έξω κόσμο».
Η σχέση ανάμεσα στις βιβλιοθηκονόμους και στους ανθρώπους που εξυπηρετούν δεν περιορίζεται στον δανεισμό. Με τον χρόνο αποκτά οικειότητα, εμπιστοσύνη και συχνά βαθιά συναισθηματική φόρτιση.
«Για τους ανθρώπους αυτούς, τα βιβλία είναι τα ταξίδια που δεν μπορούν να κάνουν και η ματιά τους στον έξω κόσμο».
«Συχνά ερχόμαστε αντιμέτωπες με δύσκολες καταστάσεις, όπως η απώλεια».
Ξεχωρίζει την περίπτωση της κυρίας Σόνιας, μιας παθιασμένης αναγνώστριας από τον Φοίνικα, η οποία έπασχε από καρκίνο.
«Την εξυπηρετούσαμε για πολλά χρόνια και βλέπαμε την υγεία της να επιδεινώνεται. Δεν θα ξεχάσω ποτέ το βλέμμα της όταν έβλεπε τις τσάντες με τα βιβλία. Έλαμπε».
Τα βιβλία τής κράτησαν συντροφιά μέχρι το τέλος.
Πριν από κάθε δρομολόγιο προηγείται η λιγότερο ορατή δουλειά της βιβλιοθήκης: τηλεφωνήματα, επιλογή τίτλων, καταγραφή προτιμήσεων και προετοιμασία των τσαντών.
Η υπηρεσία βασίζεται στην προσωπική γνώση που έχουν αποκτήσει οι βιβλιοθηκονόμοι για τους ανθρώπους που εξυπηρετούν. Θυμούνται τι άρεσε στον καθένα, ποιο είδος προτιμά και ποιο βιβλίο θα μπορούσε να γίνει η επόμενη αγαπημένη του ανάγνωση.
Η κ. Καραγιαννίδου εργάζεται στη βιβλιοθήκη περισσότερα από τριάντα χρόνια, από την εποχή που στεγαζόταν ακόμη στο κτίριο του πολιτιστικού συλλόγου, στον πεζόδρομο της Καλαμαριάς. «Μια ολόκληρη ζωή. Με τους ανθρώπους εδώ είμαστε πλέον οικογένεια.»
Η οικειότητα αυτή είναι διάχυτη στον χώρο. Οι βιβλιοθηκονόμοι δεν περιορίζονται στην καταχώριση ενός δανεισμού ή μιας επιστροφής. Ρωτούν, ακούνε και θυμούνται.
«Με τους περισσότερους δεν συζητάμε μόνο για βιβλία. Μας μιλούν και για τα προσωπικά τους. Είναι άνθρωποι που έρχονται εδώ χρόνια και έχουμε χτίσει σχέσεις εμπιστοσύνης».
Αυτή η εμπιστοσύνη επιστρέφει συχνά στη βιβλιοθήκη με τη μορφή δωρεών. Αναγνώστες προσφέρουν βιβλία από τις προσωπικές τους συλλογές, πολλά από τα οποία συνεχίζουν το ταξίδι τους προς ανθρώπους και δομές όπου μπορούν να βρουν νέους αναγνώστες. Μία από αυτές είναι το Νοσοκομείο «Άγιος Παύλος».
Στο ισόγειο του νοσοκομείου και στον πρώτο όροφο υπάρχουν δύο μικρές ξύλινες γωνιακές βιβλιοθήκες. Στα ράφια τους τοποθετούνται βιβλία που έχει δωρίσει η Κεντρική Βιβλιοθήκη Καλαμαριάς και περιμένουν τους επόμενους αναγνώστες.
Η Κατερίνα Κατσάνα, διοικητική υπάλληλος του νοσοκομείου και φανατική βιβλιόφιλη, τακτοποιεί τους νέους τίτλους.
«Χαιρόμαστε όταν βλέπουμε τα ράφια να αδειάζουν. Σημαίνει ότι τα βιβλία βρίσκουν αναγνώστες. Αν κάποιος αγαπήσει πραγματικά έναν τίτλο, του τον κάνουμε δώρο και έτσι το βιβλίο βρίσκει το νέο του σπίτι».
Η συνεργασία ανάμεσα στη βιβλιοθήκη και το νοσοκομείο ξεκίνησε πριν από έναν χρόνο. Αρχικά πίστευαν ότι η δράση θα απευθυνόταν κυρίως στους ασθενείς. Στην πράξη, όμως, διαπίστωσαν ότι τα βιβλία τα χρησιμοποιούν περισσότερο οι συνοδοί, οι οποίοι περνούν πολλές ώρες περιμένοντας στους διαδρόμους.
Η αναμονή, η αγωνία και ο πόνος που συνοδεύουν το νοσοκομειακό περιβάλλον είναι δύσκολο να τα διαχειριστεί κανείς και ένα βιβλίο μπορεί να λειτουργήσει σαν μια μικρή ανάσα.
«Η ανάγνωση προσφέρει μια εσωτερική ηρεμία που δύσκολα αντικαθίσταται από μια οθόνη», σημειώνει η κ. Κατσάνα.
Για την Ανδριάννα Καραγιαννίδου και την Κατερίνα Κατσάνα, το βιβλίο δεν περιορίζεται στα ράφια μιας βιβλιοθήκης. Είναι ένας τρόπος να φτάσει λίγη συντροφιά σε ένα σπίτι, λίγη παρηγοριά σε έναν θάλαμο νοσοκομείου και λίγη ηρεμία σε μια αίθουσα αναμονής.
«Σημασία έχει να φτάσει το βιβλίο σε εκείνον που το έχει ανάγκη».
Διαβάστε επίσης
- Μίρκα Κάρρα
- Κωστής Κοτσώνης
- Αλέξανδρος Λιτσαρδάκης
- Αλέξανδρος Λιτσαρδάκης
