Improv: το παρεξηγημένο παιδί του θεάτρου κερδίζει τη Θεσσαλονίκη
Γνωρίσαμε την κοινότητα της αυτοσχεδιαστικής σκηνής της πόλης
- Αγγελική Κόγιου
- @thessimprovice
- 26/8/2026
Το improv κουβαλά τη φήμη της «εύκολης» θεατρικής φόρμας: ελάχιστη προετοιμασία, ατάκες, γέλιο, και ό,τι βγει. Όμως οι άνθρωποι που το υπηρετούν γνωρίζουν καλά πως το αυτοσχεδιαστικό θέατρο έχει κανόνες, απαιτεί σκληρή δουλειά, και κυρίως την τόλμη να πεις το «ναι» στο αιφνίδιο και στο απρόβλεπτο. Στη Θεσσαλονίκη, το improv έχει διαμορφώσει τη δική του κοινότητα, που μεγαλώνει διαρκώς.
Απόγευμα Σαββάτου έξω από τη Μικρή Σκηνή. Στο απέναντι πεζοδρόμιο μια ομάδα νέων στέκεται στοιχισμένη σε κύκλο και επαναλαμβάνει δυνατά ακατανόητες φράσεις, ενώ παράλληλα μετακινεί δεξιά και αριστερά μέρη του σώματός της — μια μορφή θεατρικής προετοιμασίας. Στην είσοδο μάς υποδέχεται ο Λεύκος, δάσκαλος αυτοσχεδιαστικού θεάτρου (improv).
Λίγα λεπτά αργότερα, ο Λεύκος βρίσκεται στη σκηνή και μας καλωσορίζει στην παράσταση. Απευθυνόμενος στο κοινό ρωτάει: «Πείτε μου το πρώτο τυχαίο αντικείμενο που σας έρχεται στο μυαλό». Ανάμεσα στις απαντήσεις ακούγεται και η λέξη «πατάτα». Ο Λεύκος την αρπάζει, τη μεταφέρει στους improvades — όπως αυτοαποκαλούνται όσοι ασχολούνται με το αυτοσχεδιαστικό θέατρο — και το show ξεκινά.
«Το κοινό αποτελεί καταλύτη σε μια παράσταση improv, γιατί δίνει ιδέες, συμμετέχει στις αποφάσεις των χαρακτήρων και μοιράζεται προσωπικές ιστορίες που παίρνουν σάρκα και οστά στη σκηνή», μας είχε εξηγήσει ο Λεύκος στην τελευταία πρόβα πριν από την παράσταση.
«Πολύς κόσμος θεωρεί ότι στο αυτοσχεδιαστικό θέατρο δεν έχει προηγηθεί καμία προετοιμασία και ότι οι ηθοποιοί ανεβαίνουν στη σκηνή και λένε μπούρδες απλώς για να κάνουν τον κόσμο να γελάσει».
Η αντίληψη αυτή απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Μπορεί στο improv να απουσιάζει το γραπτό σενάριο, ωστόσο έχουν προηγηθεί πολλές ώρες θεωρητικής και πρακτικής εξάσκησης πάνω στη δόμηση και την αφήγηση μιας ιστορίας.
«Με αυτή τη φράση αποδέχομαι αυτό που λέει ο συνομιλητής μου και προσθέτω μια ακόμη πληροφορία ή ιδέα», διευκρινίζει ο Λεύκος, ο οποίος γνώρισε το improv πριν από δέκα χρόνια στο Άμστερνταμ, όταν ήταν φοιτητής Φυσικής. Από τότε δεν μπορεί να φανταστεί τον εαυτό του μακριά από αυτό.
«Το improv με απελευθέρωσε τόσο, που ένιωθα περισσότερο ο εαυτός μου όταν έπαιζα, παρά στην πραγματική ζωή. Έτσι, όταν επέστρεψα στη Θεσσαλονίκη, δεν μπορούσα παρά να το φέρω μαζί μου».
Το 2017, μαζί με πέντε ακόμη άτομα, δημιούργησαν τις Improvatines, την πρώτη ομάδα improv της πόλης. Σήμερα η κοινότητα έχει διευρυνθεί: στη Θεσσαλονίκη λειτουργούν δύο σχολές και ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι γνωρίζουν την ύπαρξη του αυτοσχεδιαστικού θεάτρου, το οποίο όμως παραμένει μια παραγκωνισμένη και υποτιμημένη μορφή τέχνης, την οποία περιβάλλουν διάφορα στερεότυπα.
Το αυτοσχεδιαστικό θέατρο συχνά ταυτίζεται με την κωμωδία. Παρότι ενέχει έντονα το κωμικό στοιχείο, ειδικά στη σύντομη φόρμα του, δεν περιορίζεται μόνο στο χιούμορ.
«Το improv διακρίνεται σε δύο είδη, ανάλογα με τη διάρκειά του: Η σύντομη φόρμα περιλαμβάνει παιχνίδια 3-5 λεπτών, τα οποία στηρίζονται σε έναν βασικό κανόνα — π.χ. οι ηθοποιοί μιλούν μόνο με ερωτήσεις — και συνήθως προκαλούν γέλιο. Η μεγάλης διάρκειας φόρμα διαρκεί 30-90 λεπτά και, παρότι δεν περιλαμβάνει σενάριο και σκηνικά, έχει όλα τα στοιχεία μιας τυπικής θεατρικής παράστασης: δομή, χαρακτήρες, πλοκή. Εκεί μπαίνει και το δράμα».
Το αυτοσχεδιαστικό θέατρο βασίζεται στη βιωματική μάθηση και στο παιχνίδι, στοιχεία άρρηκτα συνδεδεμένα με την ανθρώπινη φύση, τα οποία όμως συχνά χάνονται κατά τη μετάβαση στην ενηλικίωση.
«Ο καθωσπρεπισμός, η σοβαροφάνεια και η φούσκα της ατομικότητας σκοτώνουν την παιδικότητα που έχουμε τόσο πολύ ανάγκη στις μέρες μας».
Όσα χρόνια διδάσκει αυτοσχεδιαστικό θέατρο, ο Λεύκος παρατηρεί σημαντικές αλλαγές στη συμπεριφορά των μαθητών του: «Υπήρχαν πολύ ντροπαλά άτομα που βρήκαν τη φωνή τους, άνθρωποι που φοβούνταν την έκθεση και κατέληξαν να παίζουν με την αυτοπεποίθηση ηθοποιού».
Για τον Λεύκο και τους μαθητές του, το improv δεν αποτελεί απλώς ένα χόμπι, αλλά μια κοινότητα. «Το improv είναι ομαδικό και συνήθως γινόμαστε όλοι μια παρέα. Από τη στιγμή που γνωρίζεις improvades, δύσκολα κάνεις φιλίες με άλλους ανθρώπους», λέει γελώντας.
Όνειρο και στόχος του είναι η διάδοση του improv με κάθε τρόπο: «Στο μέλλον θα ήθελα να δημιουργήσω μια ακαδημία αυτοσχεδιασμού για όλες τις τέχνες». Ένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση αποτελεί και το διπλό φεστιβάλ που διοργάνωσε για πρώτη φορά φέτος, τον Νοέμβριο και τον Μάρτιο, το TiVi Binge Watch Fest, στο πλαίσιο του οποίου πραγματοποιήθηκαν διάφορα εργαστήρια και παραστάσεις.
Η Χριστίνα Ρώμα-Αθανασιάδου, τριτοετής μαθήτρια θεατρικού αυτοσχεδιασμού, γνώρισε το improv μετά από μια σύντομη διαδρομή στο συμβατικό θέατρο. «Μου άρεσε το θέατρο, αλλά δυσκολευόμουν να αποστηθίσω τα λόγια. Ήρθα σε ένα δοκιμαστικό improv και κατάλαβα ότι αυτό είναι που θέλω».
Οι δεξιότητες που απέκτησε και η εμπειρία αυτή τη βοήθησε να ξεπεράσει προσωπικές δυσκολίες που σχετίζονταν με την έκθεση και την επικοινωνία. «Ήταν μια περίοδος που έψαχνα δουλειά, έκανα συνεντεύξεις και δυσκολευόμουν να παρουσιάσω τον εαυτό μου και να έχω ευχέρεια λόγου. Το improv με βοήθησε πολύ σε αυτό».
Για τη Χριστίνα, αν έπρεπε να περιγράψει το improv με μία λέξη, αυτή θα ήταν «αγκαλιά».
«Μου φαίνεται μαγικό που καταφέρνουμε να φτιάξουμε κάτι συλλογικά. Από μια μικρή ιδέα δημιουργούμε κάτι μεγαλύτερο και το φέρνουμε στη σκηνή».
Η Βιβή, 29 ετών, και η Ελένη, 24 ετών, βρέθηκαν στη Μικρή Σκηνή έπειτα από πρόσκληση μιας κοινής τους φίλης που συμμετείχε στην παράσταση. Ήταν η πρώτη τους επαφή με το αυτοσχεδιαστικό θέατρο και η εμπειρία αποδείχθηκε ιδιαίτερα θετική.
«Μου άρεσε που ήταν διαδραστικό. Ένιωθες ότι κι εσύ θα μπορούσες να βρεθείς στη θέση των ηθοποιών», λέει η Βιβή.
Για την Ελένη, το πιο ξεχωριστό στοιχείο ήταν η αίσθηση οικειότητας ανάμεσα στους ηθοποιούς και το κοινό. «Με εντυπωσίασε ο άμεσος και σπιρτόζικος λόγος τους. Αν έπρεπε να το περιγράψω με μία λέξη, θα ήταν: παρεΐστικο».
Διαβάστε επίσης
- Θούλη Μισιρλόγλου
- Γιάννης Κεσσόπουλος
- Νατάσα Καραθάνου
- Γιάννης Γκροσδάνης
