«Δεν αρκούμαστε στο “δεν γίνεται”»: Οι νέοι που σχεδιάζουν λύσεις για τη Θεσσαλονίκη
Οι Global Shapers πιστεύουν ότι η αλλαγή περνά από το χέρι της Gen Z και ξεκινά τοπικά – με μικρά, πρακτικά βήματα και συλλογική δουλειά
- Μίρκα Κάρρα
- Μίρκα Κάρρα
- 10/12/2025
Global shapers
Σε ένα φωτεινό δωμάτιο στην Καλαμαριά, γύρω από τραπεζάκια με καφέδες και laptop, μια παρέα νέων συζητά με πάθος για την τεχνητή νοημοσύνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Δεν είναι ούτε επιστημονικό πάνελ, ούτε πανεπιστημιακό μάθημα, αλλά μια εκδήλωση του Global Shapers Thessaloniki Hub. Ερευνητές, δικηγόροι και ειδικοί του AI κάθονται δίπλα σε φοιτητές, επαγγελματίες, ανθρώπους της πόλης στο OK!Thess, την προ-θερμοκοιτίδα που έστησαν ο Δήμος Θεσσαλονίκης με την Αλεξάνδρεια Ζώνη Καινοτομίας, τα πανεπιστήμια της πόλης και τους παραγωγικούς φορείς, για να δώσουν τη δυνατότητα σε ομάδες νέων να δοκιμάσουν στην πράξη τις ιδέες τους.
Οι Global Shapers είναι μια πρωτοβουλία του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ με περισσότερα από 500 τοπικά παραρτήματα σε 155 χώρες. Λειτουργούν ως δίκτυα εθελοντών με κοινό στόχο να βάλουν τους νέους στο επίκεντρο της αλλαγής, μέσα από μικρές δράσεις στις κοινότητές τους.
Στη Θεσσαλονίκη, η ιστορία ξεκινά με την Emily Fisher, από τα ιδρυτικά μέλη του hub της πόλης. Από την Πενσυλβάνια των ΗΠΑ, βρέθηκε εδώ τον Αύγουστο του 2017 για πρακτική άσκηση ως ψυχολόγος.
«Αγάπησα την πόλη. Τους ανθρώπους, τον ρυθμό, την ποιότητα ζωής, που είναι τόσο διαφορετικά από την Αμερική», θυμάται. «Όταν έκανα μεταπτυχιακό μου εδώ αντιλήφθηκα όμως και κάτι άλλο: πόσο δύσκολο είναι για τους νέους να βρουν πραγματικές ευκαιρίες. Ήθελα να κάνω κάτι γι’ αυτό».
Ένας επαγγελματικός σύμβουλος στη σχολή της μίλησε για το δίκτυο των Global Shapers. Από εκεί γεννήθηκε η ιδέα για ένα hub στη Θεσσαλονίκη. Αυτό το «κενό» έγινε και το σημείο εκκίνησης μιας ομάδας που ξεκίνησε από τρεις ιδρυτές και στο πέρασμα του χρόνου έχει φτάσει τα είκοσι μέλη, με περιόδους μικρότερης και μεγαλύτερης συμμετοχής.
Τα μέλη της ομάδας είναι εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους, αλλά με κοινό σημείο ότι πιστεύουν πως η αλλαγή ξεκινά τοπικά. Δίπλα στην Emily, η Δέσποινα Στόικου, μεταπτυχιακή φοιτήτρια φιλολογίας, βρήκε στο hub «μια κοινότητα ανθρώπων που δεν αρκούνται στο “δεν γίνεται”».
Σήμερα η ομάδα των Global Shapers συναντιέται μια φορά την εβδομάδα, είτε online είτε σε κάποιο καφέ της πόλης με ξεκάθαρη ατζέντα και ισότιμο χρόνο για όλους. Οι περισσότεροι προσπαθούν να ισορροπήσουν δουλειά, μεταπτυχιακά, προσωπική ζωή και εθελοντισμό.
«Είμαστε από 18 έως 30 ετών, φοιτητές, επαγγελματίες. Ο καθένας προσφέρει κάτι: από design μέχρι επικοινωνία», λέει η Δέσποινα. «Μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλον».
Η Ηλέκτρα Μακρίδου, 27 ετών, μέλος της ομάδας και εργαζόμενη σε τεχνολογική εταιρεία, αναφέρεται στις προκλήσεις του εγχειρήματος: «Είμαστε όλοι εθελοντές. Χρειαζόμαστε βοήθεια σε πολλά: από την πρακτική οργάνωση των εκδηλώσεων μέχρι τα social media». Στην ηλεκτρονική σελίδα τους υπάρχει ανοιχτό κάλεσμα για εθελοντές: ψηφιακούς δημιουργούς, βιντεογράφους, project managers και άλλους ρόλους. Η πόρτα τους είναι πάντα ανοιχτή.
Πριν αποφασίσουν για τις δράσεις τους, οι Global Shapers Θεσσαλονίκης ξεκίνησαν από το προφανές: ρώτησαν τους ίδιους τους νέους της πόλης. Το 2023 η ομάδα πραγματοποίησε έρευνα για τις ανάγκες των νέων της πόλης. Το βασικό συμπέρασμα ήταν η έλλειψη επαγγελματικών ευκαιριών και η καλλιέργεια δεξιοτήτων που έχουν ζήτηση στην αγορά εργασίας.
Η απάντηση της ομάδας ήταν η πρώτη τους μεγάλη δράση: ένα πρόγραμμα coaching που συνέδεσε νέους με επαγγελματίες της Θεσσαλονίκης. Εργαστήρια, συνεδρίες με μέντορες και μια online κοινότητα στο Slack με περισσότερους από 30 ειδικούς σε τομείς όπως το μάρκετινγκ, το HR, ο τουρισμός και η καινοτομία.
Μια συμμετέχουσα έγραψε για την εμπειρία της: «Στην αρχή ήμουν διστακτική με τον όρο coaching, αλλά τελικά η εμπειρία με βοήθησε πραγματικά».
Ανάμεσα στα ζητήματα που ξεχώρισαν στην έρευνα, ήταν και η έλλειψη πρασίνου στη Θεσσαλονίκη. Η απάντηση ήρθε με τη μορφή μιας δημόσιας εκδήλωσης για το πράσινο και το αστικό περιβάλλον. Εκεί, οι συμμετέχοντες δεν περιορίστηκαν σε θεωρητικές προτάσεις, αλλά. είχαν την ευκαιρία να μιλήσουν απευθείας με εκπροσώπους του Δήμου Θεσσαλονίκης και των πανεπιστημίων, να θέσουν ερωτήματα, να προτείνουν ιδέες.
«Θέλουμε να έχουμε λόγο, να καθοδηγούμε την αλλαγή και να νιώθουμε ότι υπάρχουμε στην πόλη», λέει η Δέσποινα. «Συγκεντρώνουμε τα συμπεράσματά μας και τα στέλνουμε εκεί όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις».
Μπορεί δράση τους να είναι κατεξοχήν τοπική, όμως οι Global Shapers Θεσσαλονίκης είναι ταυτόχρονα μέρος ενός διεθνούς δικτύου. Κάθε χρόνο, ένα μέλος τους ταξιδεύει στη Γενεύη, στα γραφεία του World Economic Forum, για το ετήσιο Shapers Forum. Εκεί συναντά νέους από δεκάδες χώρες, που προσπαθούν να λύσουν παρόμοια προβλήματα στις δικές τους πόλεις.
«Είναι μοναδικό να βλέπεις πώς κοινότητες σε άλλες χώρες αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις και πώς οργανώνονται», λέει η Δέσποινα, που φέτος βρέθηκε εκεί. «Επιστρέφεις γεμάτη ιδέες για το δικό σου hub».
Ένα από τα κοινά projects διεθνούς συνεργασίας είναι η μετάφραση ενός παιδικού βιβλίου οικονομικού αλφαβητισμού, που δημιούργησε η κοινότητα της Πορτογαλίας. «Θέλουμε το βιβλίο να φτάσει στα χέρια κάθε παιδιού στην Ελλάδα, ώστε οι μικρότερες ηλικίες να μπορούν να μάθουν με έναν διασκεδαστικό τρόπο για τα πλεονεκτήματα της αποταμίευσης», λέει η Δέσποινα.
Η ομάδα δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα ούτε σταθερή χρηματοδότηση. «Επιχειρήσεις μάς βοηθούν με παραχωρήσεις χώρων ή υποστήριξη σε είδος», εξηγεί η Ηλέκτρα. Κάποια μέλη της ομάδας είναι χρόνια στην εθελοντική κοινότητα της πόλης και διατηρούν χρήσιμες επαφές. «Υπάρχει μεγάλη αλληλεγγύη από το δίκτυο εθελοντών της πόλης, όπως το Ιnfinity Greece και το ΕduAct, που μας παραχωρούν τους χώρους τους».
«Κάθε φορά, κάποιος από εμάς αγοράζει τα μπισκότα για την εκδήλωση», λέει γελώντας η Ηλέκτρα. «Αλλά είναι ένα πολύ μικρό κόστος και το μοιραζόμαστε. Το σημαντικό είναι να υπάρχει χώρος για να συναντηθούμε».
Σύμφωνα με τους κανονισμούς των Global Shapers, η τριμελής ηγεσία αλλάζει κάθε χρόνο, πράγμα που δυσχεραίνει πολλές φορές την ομάδα λόγω του μεταβαλλόμενου αριθμού των μελών της. Για να διαχειριστούν αυτές τις προκλήσεις, οι Global Shapers αναζητούν σήμερα έναν μεγαλύτερο οργανισμό που θα μπορούσε να τους εντάξει στη δομή του και να προσφέρει μια πιο σταθερή βάση.
Αντί να παραπονιούνται για όσα δεν λειτουργούν, τα μέλη της ομάδας προσπαθούν να δημιουργήσουν τις ευκαιρίες που λείπουν. Το μότο της ομάδας είναι: «Αν δεν υπάρχει ο χώρος, τον φτιάχνουμε εμείς».
«Οι δράσεις μας θέλουμε να έχουν πρακτικό χαρακτήρα», λέει η Emily. «Να φεύγει ο συμμετέχων έχοντας μάθει κάτι ουσιαστικό ή έχοντας γνωρίσει έναν άνθρωπο που μπορεί να τον βοηθήσει. Θέλουμε να δείξουμε ότι οι νέοι μπορούμε να σχεδιάζουμε το μέλλον μας με διορατικότητα και συλλογικότητα».
Στο τελευταίο μέρος της εκδήλωσης για το AI, οι ομιλητές, οι Shapers και το κοινό χωρίστηκαν για 30 λεπτά σε μικρές ομάδες. Παρακολούθησαν ένα σύντομο βίντεο για τη μέθοδο της στρατηγικής προνοητικότητας και συζήτησαν σενάρια για το πώς θα ήθελαν να εξελιχθεί το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης.
Όπως ο 31χρονος Χρήστος, όλοι έφυγαν πλουσιότεροι σε ιδέες και γνώσεις: «Γνώριζα για τη στρατηγική προνοητικότητα θεωρητικά, αλλά συνειδητοποίησα ότι μπορώ να την εφαρμόσω και σε προσωπικό επίπεδο – ακόμη και στην ψυχοθεραπεία».
Διαβάστε επίσης
- Κωστής Κοτσώνης
- Μίρκα Κάρρα
- Κώστας Δ. Μπλιάτκας
- Κωστής Κοτσώνης
