Ροξ περιπτέρου

Ένα μυθικό γλύκισμα που συνδέθηκε με ένα πρωτοφανές φονικό τη δεκαετία του ’60…

Ένας επιθεωρητής στα λεωφορεία παίρνει την άδειά του και ανεβαίνει στη Θεσσαλονίκη για διακοπές. Εκεί, κάποιοι επιτήδειοι στον Οργανισμό Εξυπηρετήσεως Κοινού τον περνούν κατά λάθος για τον Οικονομικό Επιθεωρητή που έχουν μάθει πως στέλνουν τα κεντρικά για έλεγχο βιβλίων. Καθώς ο Οργανισμός είναι τίγκα στη λαμογιά, του προσφέρουν χρήματα για να υπογράψει τα ψεύτικα βιβλία, χωρίς να έχουν καταλάβει ότι δωροδοκούν τον λάθος άνθρωπο. Κάποιες σκηνές από την ταινία είναι γυρισμένες μέσα στην Πανεπιστημιούπολη, απέναντι από το ΑΧΕΠΑ, όπου υποτίθεται πως βρίσκεται το σταθμαρχείο των λεωφορείων της γραμμής 6 Καλαμαριά-Βενιζέλου.

Από το χαρτί στο διαδίκτυο

Το κείμενο πρωτοδημοσιεύτηκε στο Τεύχος 81 (Σεπτέμβριος 2022) της έντυπης έκδοσης του ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚέΩΝ ΠόΛΙΣ Αποκτήστε τη δική σας συνδρομή εδώ: https://www.culturalsociety.gr/eshop/

Εκεί, απ’ ό,τι φαίνεται, υπήρχε ένα περίπτερο αληθινό, κι όχι μέρος του ντεκόρ, για να εξυπηρετεί τους επισκέπτες του νοσοκομείου. Στην προθήκη του περιπτέρου κρέμονται πλαστικές κούκλες. Στο ράφι από πάνω τους είναι ντανιασμένα τα κουτιά των τσιγάρων, κασετίνες τα περισσότερα. Ενώ στο τεζάκι της ρεσεψιόν του μικροκαταστήματος, μπροστά από το πιατίδιο για τις χρηματικές συναλλαγές, διακρίνονται το ένα πάνω στο άλλο, τα πιο ψυχοτρόπα γλυκά που κυκλοφόρησαν στον πλανήτη: τέσσερα ροξ (δίπλα τους φαίνονται και τέσσερα κορνέ – πόσο, μα πόσο, δεύτερο πράμα!).

Ροξ! Ήτοι: βράχοι. Έτσι το ετυμολογούν τα λεξικά. Και είναι σαν τα τανκς. Πάντα μεγαλοπρεπές και πληθυντικό: Μπάρμπα, δώσε μου ένα ροξ! Μαμά, κοίτα που περνάει το τανκς! Αυτό το μυθικό γλύκισμα, αμπαλαρισμένο σε διαφανές ρυζόχαρτο (κι όχι σε αεροστεγή ζελατίνα όπως τα σημερινά), ιδρωμένο και στιβαρό από το σιρόπι που το διαπότιζε, είναι μια μικρασιάτικη πατέντα που γλύκανε γενιές ανθρώπων κι εξακολουθεί να αγαπιέται από πολλούς, πρόθυμο να σου δοθεί είτε τυποποιημένο από το ράφι ενός διανυκτερεύοντος μίνι μάρκετ βενζινάδικου, κυλικείου ΚΤΕΛ ή νοσοκομείου, είτε, στην πιο χειροποίητη και σινιέ εκδοχή του, από το ταψί κάποιου κιμπάρικου συνοικιακού ζαχαροπλαστείου.

Ροξ περιπτέρου

Ροξ πασπαλισμένο με παραθείο

Η ταινία με το περίπτερο και τα ροξ προβλήθηκε στα 1966. Τέσσερα χρόνια πριν, ένα φονικό ροξ, μοναδικό στα παγκόσμια εγκληματολογικά χρονικά, κυριάρχησε στα πρωτοσέλιδα. Σε κάποιο χωριό των Σερρών, μια Πασχαλιά προσφέρει νυχτιάτικα στον αρραβωνιαστικό της Τάσο ένα ροξ (αγορασμένο απ’ το περίπτερο του χωριού) πασπαλισμένο με παραθείο. Εκείνος το δαγκώνει, τρώει το μισό, του φαίνεται πικρό, πετάει το υπόλοιπο στις κότες της αυλής της, πηγαίνει σπίτι του και πεθαίνει. Οι πέντε νεκρές κότες βάζουν σε υποψία τον αστυνόμο και η Πασχαλιά συλλαμβάνεται και ομολογεί.

«Ο μνηστήρ της δεν ήτο ικανός δι’ αισθησιακάς σχέσεις», γράφουν οι εφημερίδες πως ισχυρίστηκε, μα τα αληθινά κίνητρά της παρέμειναν άδηλα σε όλη τη διάρκεια της δίκης. Η Πασχαλιά καταδικάστηκε σε κάθειρξη 12 ετών. Την ίδια μέρα, στις 15 Δεκεμβρίου του 1961, καταδικάστηκε σε θάνατο ο Ναζί αντισυνταγματάρχης Άντολφ Άιχμαν, στην πολύκροτη δίκη που έγινε στην Ιερουσαλήμ. Η κοινοτοπία του κακού εις διπλούν, πλάι πλάι. Τα έγραφαν όλα αυτά οι εφημερίδες που κρέμονταν στο περίπτερο γωνία Κεραμοπούλου με πλατεία Αγ. Σοφίας (ακόμη στέκει αγέρωχο εκεί). Στο περίπτερο από το οποίο μυήθηκα στα ροξ περιπτέρου. Μα εγώ τότε ήμουν ενάμιση χρονών, οπότε δεν ήξερα να διαβάζω, ούτε και είχα κοινωνήσει ακόμα το πρώτο ροξ της ζωής μου.

Σημείωση: Η κεντρική φωτογραφία απεικονίζει σκηνή της ταινίας Ό,τι λάμπει είναι χρυσός (1966, σκηνοθεσία: Ντίνος Ηλιόπουλος, Παύλος Φιλίππου). Πρόκειται για κινηματογραφική διασκευή του θεατρικού έργου του Νικολάι Γκόγκολ Ο Γενικός Διευθυντής. Διακρίνεται το μισοτελειωμένο κτίριο της Βιβλιοθήκης του ΑΠΘ, πίσω από το περίπτερο. Στη λεπτομέρεια της φωτογραφίας διακρίνονται, αριστερά, τα τέσσερα ροξ που με τάραξαν όταν είδα την ταινία (τα κορνέ δεξιά μην τα κοιτάτε).

#TAGS

Από το χαρτί στο διαδίκτυο Ιστορία Κινηματογραφική Θεσσαλονίκη Ξεχασμένες ιστορίες