Μια νύχτα στην Ιχθυόσκαλα Μηχανιώνας

Φωνές, παζάρια και 90 τόνοι ψαριών που αλλάζουν χέρια όσο η πόλη κοιμάται

Είναι δύο τα ξημερώματα. Περνώντας την μπάρα της Ιχθυόσκαλας, η ησυχία της νύχτας διακόπτεται απότομα. Φορτηγά αδειάζουν, καφάσια στοιβάζονται στη μεγάλη σάλα, έμποροι φωνάζουν τιμές και αγοραστές παζαρεύουν. Μέσα σε λίγες ώρες, θα κριθεί η τιμή της ψαριάς της ημέρας - και σε ποιον θα καταλήξει.

Στη μεγαλύτερη ιχθυόσκαλα της Βόρειας Ελλάδας διακινούνται καθημερινά περίπου 90 τόνοι αλιευμάτων, με τον τζίρο να αγγίζει τις 300.000 ευρώ. Από τη Μηχανιώνα, τα ψάρια θα πάρουν τον δρόμο για αγορές σε όλη την Ελλάδα και τα Βαλκάνια. Μέχρι να ξεκινήσει όμως αυτό το ταξίδι, τα ψάρια πρέπει πρώτα να πουληθούν.

«Παίρνει το εμπόρευμα όποιος δώσει τα περισσότερα»

Φορτηγά ψυγεία καταφθάνουν το ένα μετά το άλλο. Ανυψωτικά ξεφορτώνουν στοίβες από καφάσια, ενώ οι έμποροι διαλαλούν την πραμάτεια τους. Κάθε νύχτα, εκτός από τα ξημερώματα της Κυριακής και τις επίσημες αργίες, στήνεται εδώ, σε μια έκταση 23 στρεμμάτων, μια αγορά που θυμίζει χρηματιστήριο.

«Έχει συμβεί σαρδέλα να πουληθεί 10 ευρώ το κιλό λόγω έλλειψης και γοφάρι να φτάσει μετά βίας το 1 ευρώ», λέει ο Δημήτρης Αργυριάδης, διευθυντής της Ιχθυόσκαλας, συνοψίζοντας τον άγραφο νόμο της αγοράς: «Παίρνει το εμπόρευμα όποιος δώσει τα περισσότερα».

Στιγμιότυπα από τη νυχτερινή αγορά της Ιχθυόσκαλας Μηχανιώνας.

Στη σάλα, αριθμημένα καφάσια από φελιζόλ γεμάτα με αλιεύματα κάθε είδους. Κάποια παραμένουν κλειστά, άλλα ανοίγουν για να ελέγξουν οι επίδοξοι αγοραστές το μέγεθος και την ποιότητα του περιεχομένου τους. Αυτή την εποχή κυριαρχούν τα αφρόψαρα (γαύρος, σαρδέλα, γόπα) που αλιεύονται κυρίως από τα γρι γρι. Από τον Οκτώβριο έως τον Μάιο, όταν βγαίνουν οι μηχανότρατες, η εικόνα αλλάζει και τη θέση τους παίρνουν τα ψάρια βυθού. Το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής είναι ελληνικό, ενώ μικρότερες ποσότητες προέρχονται από την Τουρκία, την Ισπανία και τη Σενεγάλη.

Οι πρωταγωνιστές της Ιχθυόσκαλας

Οι ψαράδες, όμως, δεν βρίσκονται εδώ. Πρωταγωνιστές είναι οι ιχθυομεσίτες και οι ιχθυοπώλες. Στους πρώτους ανήκει και ο Ξενοφών Ιωσηφίδης, ο οποίος κάθε βράδυ τα τελευταία τρία χρόνια έρχεται εδώ από τη Θέρμη. Το παζάρι, λέει, είναι το αγαπημένο κομμάτι της δουλειάς του.

«Μ’ αρέσει όλο αυτό το νταλαβέρι. Οι αγοραστές θέλουν να πάρουν το εμπόρευμα όσο γίνεται φθηνότερα κι εμείς θέλουμε να το πουλήσουμε όσο γίνεται ακριβότερα. Στο τέλος, τα βρίσκουμε κάπου στη μέση».

Στην άλλη πλευρά του παζαριού βρίσκεται ο Σάββας Πολυχρονίδης. Είναι 67 ετών, ιχθυοπώλης και πωλητής σε λαϊκές αγορές. Εδώ και 26 χρόνια κάνει την ίδια διαδρομή από την Καστοριά μέχρι τη Μηχανιώνα για να αγοράσει εμπόρευμα.

«Μ’ αρέσει να βλέπω τι αγοράζω και να διαλέγω μόνος μου τα κομμάτια που θέλω. Άσε που βλέπω και τους φίλους μου», λέει δείχνοντας τον προμηθευτή του, Μανόλη.

Η οικειότητα και η φιλία σταματούν εκεί που αρχίζουν τα παζάρια. Όταν τα ψάρια είναι λίγα και οι αγοραστές πολλοί, οι διαπραγματεύσεις μετατρέπονται σε άτυπη δημοπρασία.

«Για μένα, ακόμη κι ένα ευρώ διαφορά στο καφάσι είναι σημαντι

Τα πρώτα 26 χρόνια λειτουργίας της, η ιχθυόσκαλα βρισκόταν μέσα στη Θεσσαλονίκη, στην περιοχή των παλιών Σφαγείων. Στη Μηχανιώνα μεταφέρθηκε το 1995, σε έναν τόπο όπου η αλιεία αποτελεί εδώ και δεκαετίες μέρος της καθημερινής ζωής.
Καθώς περνάει η ώρα, η σάλα σφύζει από ζωή. Καφάσια σέρνονται πάνω στο βρεγμένο δάπεδο, πλαστικά σαμπό γλιστρούν στα πλακάκια και οι φωνές, οι οδηγίες, τα πειράγματα και οι διαπραγματεύσεις συνθέτουν το μοναδικό ηχητικό τοπίο της αγοράς.

Όλα πρέπει να γίνουν γρήγορα. Σε λίγες ώρες τα ψάρια που τώρα βρίσκονται απλωμένα στα τελάρα θα έχουν φορτωθεί και θα ταξιδεύουν προς τον επόμενο προορισμό τους.

Λίγο μετά τις τέσσερις η ένταση της νύχτας υποχωρεί. Οι τελευταίες συμφωνίες κλείνουν, τα καφάσια φορτώνονται και οι αγοραστές παίρνουν τον δρόμο της επιστροφής. Οι ιχθυομεσίτες κλείνουν τα βιβλία τους και τα συνεργεία καθαρισμού πιάνουν δουλειά. Η ιχθυόσκαλα αδειάζει. Την επόμενη νύχτα, όλα θα αρχίσουν ξανά.

#TAGS

Featured Γειτονιές Κοινωνία Λαϊκές αγορές Νέα Μηχανιώνα